Μενού Κλείσιμο

Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία (Μαρία Παπανικολάου, 2017)

Η κατασκευή της μουσουλμανικής μειονότητας στο λόγο των πλειονοτικών εκπαιδευτικών της Θράκης (Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία)


Μαρία Παπανικολάου

 

Περίληψη:  Αντικείμενο της παρούσας εργασίας αποτελεί η ανάλυση της κατασκευής της πολυπολιτισμικότητας και των ταυτοτήτων στο λόγο των πλειονοτικών εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, νηπιαγωγών και δασκάλων, σε σχέση με την μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης. Το υλικό ανάλυσης προέκυψε μέσα από συνεντεύξεις που πραγματοποιήθηκαν και αφορούσαν την εκπαίδευση στη Θράκη και ιδιαίτερα στο Ν. Ροδόπης. Η εργασία αγγίζει ευαίσθητα κοινωνικά και ιδεολογικά ζητήματα που αφορούν τις εθνικές ταυτότητες του πληθυσμού της Θράκης, με στόχο την δημιουργία ενός καλύτερου κοινωνικού κόσμου. Επιπλέον, η εργασία στοχεύει στο να συμβάλλει στην μείωση αναπαραγωγής κοινωνικών ανισοτήτων και στη δημιουργία παιδιών με έλλειψη κριτικής και δημιουργικής σκέψης . Η αίσθηση της απειλής δημιουργεί την αδυναμία των ατόμων να δεχτούν τα κοινωνικά όντα που δεν είναι σαν εκείνους, δημιουργώντας φόβο, θυμό και εχθρότητα . Σύμφωνα με τον Tajfel , η θεωρία της κοινωνικής ταυτότητας δείχνει πως τα στερεότυπα και οι προκαταλήψεις χρησιμεύουν ώστε να εξυψώνουν την ομάδα στην οποία ανήκουμε και να μειώνουν την ομάδα των άλλων. Στο πρώτο μέρος, αναλύονται θεωρητικές προσεγγίσεις προκαταλήψεων και στερεοτύπων, και πιο συγκεκριμένα αυτών που εμφανίζονται στο σχολείο. Αναλύεται η θεωρία της κοινωνικής ταυτότητας, της αυτοκατηγοριοποίησης και ο τρόπος προσέγγισής των ταυτοτήτων στην ανάλυση λόγου. Αναπτύσσεται στην συνέχεια της εργασίας, η περίπτωση της Θράκης που συμπεριλαμβάνει την μουσουλμανική μειονότητα. Πιο συγκεκριμένα, η ιστορία της μειονότητας και η πολιτική που ακολούθησε το ελληνικό κράτος προς την μειονότητα. Αναλύεται ο εθνικισμός και ο ρατσισμός, ειδικότερα, περιγράφεται η σύμπλευση ρατσισμού και εθνικισμού στην περίπτωση της Θράκης. Το θεωρητικό μέρος ολοκληρώνεται με την περιγραφή της μειονοτικής εκπαίδευσης. Στο ερευνητικό μέρος, παρουσιάζεται μέρος της ανάλυσης της ποιοτικής έρευνας που πραγματοποιήθηκε, και αναλύονται τα δεδομένα με βάση τις αρχές της ανάλυσης λόγου . Τα κύρια ευρήματα που προέκυψαν από τον τρόπο προσέγγισης των δεδομένων της έρευνας ήταν, πως τα περισσότερα παιδιά της μειονότητας κατασκευάζονται στο λόγο των εκπαιδευτικών να μην γνωρίζουν την ελληνική γλώσσα και λόγω αυτού επηρεάζονται οι σχέσεις των δύο ομάδων. Στις ελάχιστες περιπτώσεις που χαρακτηρίστηκε η εκπαίδευση στη Θράκη ως πρόκληση, οι εκπαιδευτικοί εκμεταλλεύτηκαν την ευκαιρία να διαχειριστούν το διακύβευμα της επαγγελματικής τους ταυτότητας, γιατί πρέπει να φανούν επαρκείς και άξιοι εκπαιδευτικοί, και πως, παρόλη την μη επαρκή εκπαίδευση και επιμόρφωση, ανταπεξέρχονται στα καθήκοντά τους και δεν ευθύνονται για τυχόν μελλοντικές σχολικές αποτυχίες των παιδιών της μειονότητας. Χαρακτηριστικό σημείο των ευρημάτων, αποτελεί ο τρόπος που οι συμμετέχοντες κατηγοριοποιούν στο λόγο τους την μουσουλμανική μειονότητα, και παίζει καθοριστικό ρόλο στην προώθηση είτε της πολυπολιτισμικής προσέγγισης, είτε της προσέγγισης της «αχρωματοψίας». Η έρευνα έχει ως στόχο την συνεισφορά στην συζήτηση διαφορετικών μορφών πολιτισμικής προσαρμογής και πώς αυτό σχετίζεται με τις διαφορετικές εκπαιδευτικές μεθόδους. Επικεντρώνεται, στις ιδεολογικές προκείμενες από τις οποίες οι εκπαιδευτικοί κινητοποιούν τα ερμηνευτικά ρεπερτόρια, με την ελπίδα ότι θα συνεισφέρει στον εκπαιδευτικό σχεδιασμό.

 

 

Τριμελής Επιτροπή:

Αντώνιος Σαπουντζής (Επιβλέπων), Τ.Ε.Ε.Π.Η., Δ.Π.Θ.

Γεώργιος Μαυρομμάτης, Τ.Ε.Ε.Π.Η., Δ.Π.Θ.

Βασιλική Τσάκωνα, Τ.Ε.Ε.Π.Η., Δ.Π.Θ.

 

Λέξεις-κλειδιά: Πολυπολιτισμικότητα, Ταυτότητες, Ανάλυση λόγου, Εκπαίδευση, Μειονότητα της Θράκης
ΠΜΣ: Καινοτόμες Παιδαγωγικές Προσεγγίσεις σε Πολυπολιτισμικά Εκπαιδευτικά Περιβάλλοντα
Έτος ολοκλήρωσης: 2017
Σελίδα Αποθετηρίου Δ.Π.Θ.
http://repo.lib.duth.gr/jspui/handle/123456789/10568